De weg naar Anoual… Met eenheid komt overwinning!

De voortdurende bijeenkomsten van de leiders van de stammen Ait Wayagher, Ibaqqoyen, Temsamane en Ait Touzine tussen april en mei 1920 op de Qama berg in Temsamane, vormden een belangrijke schakeling in de geschiedenis van het Riffijnse verzet. De Riffijnen konden hierdoor zich herorganiseren en hun krachten bundelen dankzij de prins Mohamed Abdelkrim Elkhattabi.

 

In mei 1920, nadat de plan om een amfibische aanval uit te voeren in Alhoceima baai van tafel ging. Begon de Spaanse generaal Sylvestre met de originele plan om Arif te bezetten vanuit het oosten via land. Vanuit Melilla, via Driouch, Bentayeb, Tafersit en Midar…

 

Abdelkrim Elkhattabi deed zijn best om de Spaanse opmars te stoppen, hij mobiliseerde zijn eigen stam Ait Wayagher en andere stammen (Ait Oulichek, Temsamane en Ait Touzine), Eind juni 1920 kon hij een legerkamp opzetten in Tafersit (in een plaatsje genaamd Wadhia), in dit kamp waren 2.000 Riffijnse strijders uit de vier genoemde stammen.

 

De opmars van de Spanjaarden ging echter door, vooral nadat Abdelkrim Elkhattabi ziek werd nadat een collaborateur hem vergiftigd had. Abdelkrim overleed begin augustus 1920 door die vergiftiging, waardoor een vacuüm ontstond qua leiderschap, met als gevolg dat het Riffijnse kamp in Tafersit uit elkaar viel.


De Spanjaarden namen hierna Tafersit in evenals de stam Ait Said, zonder noemenswaardige verzet.

 

Eind 1920 namen de Spanjaarden Anoual in. Anoual bevindt zich in de stam Ait Oulichek en wordt gezien als een strategische plek die de weg opent om de stammen Ait Touzine en Temsamane te bezetten, om uiteindelijk Ait Wayagher in te nemen.

 

Na de inname van Anoual stopte de opmars van de Spanjaarden. De reden is de hevige regenval, anders dan de voorgaande vijf jaar waarin droogte heerste in Arif. Veel Riffijnen waren genoodzaakt te collaboreren met Spanje om in leven te blijven.

 

Op zijn sterfbed vertelde Abdelkrim Elkhattabi zijn zoons het volgende; “Als jullie de onafhankelijkheid en de rechten van Arif niet kunnen verdedigen, vertrek dan naar een andere plek”. Na zijn dood zette zijn familie door wat hij al bereikt had. Op 20 september 1920 wist zijn zoon Mohend (Moulay Mohend) een vergadering te organiseren in Imzouren. Naast zijn vriend Mohamed n 3ri Boulahya uit Ait Touzine, werd de vergadering bijgewoond door de volgende leiders van Ait Wayagher;

 

1-Mohamed nerhaj Massaoud uit Ajdir
2- Mohamed n Ssi Hmed uit Ajdir
3- Rhaj Hammouch uit Ajdir
4- Abdesram n rhaj Mohamed Elbouayachi uit Ait Bouayach, werd later minister van defensie van Arif republiek.
5- Ahmed Boudra Elkaltoumi (uit Ikhatchoumen?)
6- Rhaj Massaoud uit Ajdir
7- Abdelkrim nrhaj Boudra uit Ajdir
8- Ssi Ari Achahbar uit Ajdir
9- Chaib n Mohamed n ‘mar uit Ajdir
10- Hammadi Bouzelmat uit Ajdir
11- Ssi Abdellah Boudra uit Ajdir
12- Mohamed Akkouh Boussrimath Oulkadi
13- Mohamed Ahmed Boussrimath Oulkadi
14- Mohamed n ‘ri Elqadi
15- Heddou Awassar uit Ait Moussa O’mar
16- Hammadi n rhaj Said uit Imrabden
17- Elyazid n rhaj Hammou Omar n Allouch Elmhaouli
18- Elhadi n Azzouz uit Tamassint
19- Taher Eloualqadi
20- Rhaj Aradhi Zafzafi
21- Muh n Taher uit Ait Bouayach
22- Muh n Himmich uit Ait Bouayach
23- Abderrazaq n rhaj Mohend uit Ait Bouayach
24- Allouch Elmorabit Elouazizi
25- Ssi ‘mar n Hammadi uit Ait Mohend Ouyahya
26- Hammadi Muh ‘mar Elmassaoudi
27- Rhaj ‘ri n rhaj Mohend Amezian uit Ait Abdellah
28- Heddou n Mhend n ‘ri uit Ait Abdellah
29- Muh n ‘mar Mohend uit Ait Abdellah
30- Muh Abarqach uit Ait Abdellah
31- Muh n Saddiq uit Ait Hdifa
32- Boutaher Maggouh uit Ait Hdifa
33- Mohamed Baqchouch uit Imrabden
34- Muh n Rhaj ‘mar uit Imrabden
35- Mohamed n rhaj Mohend Elmajjoudhi (Imajjodhan)
36- Muh n rhaj Achalhi Elouazizi

 

Moulay Mohend nam het woord en vertelde de aanwezigen over de gevaren die dreigen voor het land van de Riffijnen, hun geloof en hun eigendommen. Mohend concludeerde dat het een noodzaak is om de krachten te bundelen en eenheid te vormen, evenals de vetes achter te laten om de Spaanse aanvallen tegen te houden.

Nadat alle aanwezigen hun mening erover hebben gezegd, werd een eed afgelegd op de koran en spraken af om hun geloof, land en eer te verdedigen tot de dood evenals de onderlinge vetes te stoppen.

 

Met dit succes had Abdelkrim een kerngroep van strijders om zich heen. Deze kern trok andere strijders van Ait Wayagher aan. Nadat hij zijn eigen stam had verenigd, ging Abdelkrim aan tafel met de omringende stammen die hij ook wist te overtuigen aan te sluiten bij het verzet.

 

De vrucht van deze twee belangrijke stappen was het slaan van een kamp op de Qama berg. Op 20 juni 1920 stak Spanje de rivier Ameqran over en bezette de Abaran berg, dankzij de aanwezigheid van de Riffijnen op Qama wist het verzet snel te reageren. De Abaran werd snel heroverd en was het startschot voor de slag om Anoual.

 

De enorme overwinning in Anoual resulteerde in het uitroepen van Arif republiek.

 

Deze simpele vergadering heeft de koers van Arif veranderd, de gevolgen hiervan zijn nog steeds zichtbaar in het land der Riffijnen en omringende gebieden.