Tafsut Imazighen, de Amazigh Lente van 1980! (video’s)

Tafsut Imazighen verwijst naar de Kabylische opstand in 1980 tegen het racistisch beleid van het Algerijnse regime. De laatste antwoordde de betogers met buitensporig geweld wat resulteerde in tientallen doden en honderden gewonden.

Oorzaak
Na het vertrek van Frankrijk, waarin het Amazigh verzet een centrale rol speelde, kwam er een racistische pan-Arabische regime aan de macht in Algerije. Netals in de rest van Noord-Afrika werd de Arabisering van de Imazighen geïntensiveerd en alles wat te maken heeft met de Amazigh identiteit werd verboden.

De directe aanleiding van de protesten was het verbieden van een bijeenkomst van de Amazigh schrijver Mouloud Mammeri. De schrijver had een symposium in de universiteit van de Kabylische hoofdstad Tizi Ouzou over ‘de oude Kabylische gedichten’. Het Algerijnse regime heeft dat echter verboden op 10 maart 1980.

Protesten
Op 11 maart gingen 1.500 van de 1.700 studenten van de universiteit van Tizi Ouzou de straat op om te protesteren tegen het racistisch beleid van het Algerijnse regime.

In de komende dagen verspreidden de protesten zich uit in de rest van Kabylie en de hoofdstad Algiers. De protesten werden beantwoord door repressie dat resulteerde in tientallen gewonden.

In Kabylie werd een algemene staking afgekondigd en de burgers organiseerden zich in burgerwachten en studentencomités.
Op 17 hield de Algerijnse president Chadli een toespraak waarin hij onder meer zei dat Algerije een Arabisch-islamitisch land is. Het was een duidelijk antwoord op de Imazighen die gelijke rechten eisten.

20 april 1980
De Algerijnse repressietroepen vielen om 01:00 de gebouwen waarin de Amazigh betogers waren binnen. Het gaat om gebouwen als de universiteit van Tizi Ouzou, de ziekenhuizen en fabrieken.

De activisten werden verrast in hun slaap, sommigen sprongen van hoge verdiepingen om aan het geweld van de racistische repressietroepen te ontsnappen.

Het barbaarse geweld resulteerde in tientallen doden en gewonden. Exacte cijfers zijn er niet omdat Kabylie hermetisch afgesloten werd voordat de aanval begon. Waarnemers, met name journalisten, mochten het gebied niet binnentreden. De Algerijnse repressietroepen arresteerden onder meer Kabylische academici, artsen en verplegers.

Reactie van Kabyliers
Inwoners van Tizi Ouzou reageerden met een algemene staking. Straatborden en alle andere borden waarop het Arabisch stond werden verwijderd van de straten van de stad.
Ondanks de enorme aanwezigheid van de Algerijnse repressietroepen in Kabylie hielden de protesten aan voor een paar dagen. De protesten mondden uit in gewelddadige confrontaties.

Kabylische diaspora
In Parijs kwamen 500 Kabyliers bijeen om te protesteren tegen het racistisch geweld. 400 betogers werden aangehouden door de Franse politie, gefouilleerd en gefotografeerd. De Algerijnse ambassade stuurde 200 provocateurs om de demonstratie te verstoren.
De prefect van Parijs verbood een stille demonstratie die gepland was voor 1 mei 1980 ‘uit angst voor het verstoren van de openbare orde’.

Tweede Amazigh lente, de ‘Zwarte Lente’ van 2001
Tussen 1980 en 2001 waren er verschillende protesten van de Imazighen tegen het racistisch beleid van het Algerijnse regime.

In 2001 braken er massaprotesten uit nadat de minderjarige Kabylier Massinissa Guermah werd vermoord in een Algerijnse politiebureau. Het Algerijnse regime antwoordde de protesten met geweld. Algerijnse repressietroepen schoten met scherp op de ongewapende Amazigh betogers.

Een jaar later publiceerde de ‘Algerijnse Liga voor de Mensenrechten’ een rapport waarin stond dat het geweld het leven kostte van 126 Amazigh betogers. 5000 anderen raakten gewond, waarvan 200 permanent gehandicapt zijn geworden. Het rapport spreekt ook over duizenden arrestaties, martelingen en willekeurige detenties.

 

Verzet gaat door

Ook na 2001 gingen de Amazigh protesten door en het Algerijnse regime blijft antwoorden met geweld. De offers die de Amazigh betogers brengen zetten het Algerijnse regime onder druk om het racistisch beleid gedeeltelijk aan te passen om de woede van de Imazighen te absorberen. Het regime heeft onder meer de Amazigh taal erkend als een nationale taal (op papier) en de Amazigh Nieuwjaar erkend als officiële feestdag, evenals het opheffen van het verbod op Amazigh namen.