Interview met 3 Riffijnse activistes over de internationale dag tegen vrouwengeweld

Vandaag is het de Internationale Dag tegen geweld tegen Vrouwen. Arif News heeft drie Riffijnse activistes geïnterviewd over dit onderwerp en de rol van de volksbeweging in het bevorderen van de positie van de Riffijnse vrouw.

Wij beginnen met de activiste Nawal Ben Aissa, uit Arif, die is veroordeeld tot een voorwaardelijke celstraf van 10 maanden en een geldboete. Toen Arif News de activiste belde was zij onderweg vanuit westelijk Arif naar Al Hoceima om de volgende dag haar zitting bij te wonen. Een dag later belden wij haar terug en zij vertelde ons dat haar zitting voor de zoveelste keer is uitgesteld, Nawal zegt dat dit een bewuste mentale marteling is voor haar.

De Riffijnse is een van de bekendste vrouwelijke gezichten van de Riffijnse volksbeweging. De moeder van vier kinderen leidde voor kort de betogingen na de arrestatie van Nasser Zefzafi en andere mannelijke prominente activisten. Nawal heeft dat moeten bekopen met bedreigingen en een rechtszaak. Amnesty Internationaal heeft onlangs een schrijfactie gestart voor haar.

Arif News: Vandaag is het de Internationale Dag tegen geweld tegen Vrouwen. Doet de Marokkaanse staat iets om het geweld tegen vrouwen te stoppen?
Nawal: Voor mij als inwoonster van Arif erkent de Marokkaanse staat ons niet als volwaardige burgers. Zij straft ons en vervolgt ons omdat wij om basale rechten hebben gevraagd. Verwacht dan niet dat deze staat inspanningen gaat verrichten om het geweld tegen vrouwen te stoppen.
Betreft de Marokkaanse vrouw: Ik denk niet dat er inspanningen zijn van de Marokkaanse staat om het geweld tegen vrouwen te stoppen. Ik zie het geweld tegen vrouwen als het resultaat van verschillende factoren waar de Marokkaanse staat aan bij draagt. Als de man zijn rechten als mens had in dit land dan dacht hij niet aan geweld tegen de vrouw. Er zijn verschillende factoren die bijdragen aan het geweld tegen vrouwen zoals werkloosheid, onwetendheid en corruptie. Ik zie dat de staat het juist verergert op deze gebieden.

Arif News: Hoe ben jij, en de rest van de activistes van de volksbeweging, behandeld door de Marokkaanse autoriteiten?
Nawal: Ik en de rest van de vrouwen van de volksbeweging zijn mishandeld op alle manieren. Ik persoonlijk ben samen met mijn 8-jarige dochter geslagen tijdens een vreedzame demonstratie van de volksbeweging. Wij zijn uitgescholden met vulgaire woorden en geslagen met knuppels van de repressietroepen.
Arif News: Had de volksbeweging een positieve of negatieve invloed op de rechten van de vrouw in Arif?
Nawal: De volksbeweging gaf de Riffijnse vrouw haar positie van weleer terug, zoals het was ten tijde van de onafhankelijkheidsstrijd van onze voorouders. De staat gaat echter door in haar geweld tegen ons en de wetten in dit land staan enkel op papier.

Hossnia is een activiste uit Nederland, zij is lid van de Werkgroep Sakharov Nasser die erin slaagde om Nasser Zefzafi naar de finale van deze mensenrechtenprijs te loodsen. Het is echter niet de enige activiteit waar de Riffijnse activiste zich mee bezig houdt. Al meer dan een jaar zet zij zich in op verschillende manieren in voor een betere Arif en wereld.

Arif News: Hoe evalueer je de bijdrage van de Riffijnse vrouw aan de volksbeweging hier in Europa?
Hossnia: De bijdrage van de vrouw aan de volksbeweging is van groot belang geweest. Niet alleen in Arif was haar bijdrage onmiskenbaar, maar ook in Europa heeft de Riffijnse vrouw een grote rol gespeeld. Kijk maar naar prominente leidsters van de volksbeweging als Nawal Ben Aissa en Silya Ziani, maar ook binnen Europa naar Farida Houdoe die voor mij persoonlijk een voorbeeld is van empowerment en daadkracht. Die bijdrage dienen wij voort te zetten, daar is een rol weggelegd voor zowel de mannen als voor de vrouwen. De Riffijnse vrouw dient te rekenen op steun en aanmoediging van de man om op de voorgrond te treden en zichzelf te overtreffen. Tegelijkertijd dient de Riffijnse vrouw zelf het initiatief te nemen om die positie te bemachtigen.

Arif News: Is de Riffijnse volksbeweging een instrument om de vrouwenrechten te versterken in Arif in het bijzonder en Noord-Afrika in het algemeen? En in Nederland en Europa?
Hossnia: Jazeker. Met name omdat de Riffijnse vrouw door het Marokkaanse regime in het bijzonder en door de Nederlandse overheid als Marokkaanse vrouw in het algemeen wordt gepresenteerd als een vrouw die een moeizaam emancipatie- en integratieproces ondergaat. Terwijl wij als Riffijnse vrouwen duidelijk weten dat dit beeld onjuist is, de vrouw in de Amazigh gemeenschap draagt alleen al in haar naam ‘tamghart’ (vrouw) het woord leidster. En als we goed kijken naar de geschiedenis van de vrouw dan hebben wij belangrijke posities bekleed. Kortom de Riffijnse volksbeweging heeft een heel ander beeld geschetst van de Riffijnse vrouw dan wat we normaal gesproken voorgeschoteld krijgen.

Arif News: Wat vind jij van de vrouwen hier in Europa die een regime steunen die vrouwen onderdrukt?
Hossnia: Dat is een kwalijke zaak, vaak zijn het ook vrouwen die moord en brand schreeuwen als in Nederland of Europa de rechten van de vrouw worden geschonden. Kijk maar naar de verontwaardiging van bepaalde vrouwen van Marokkaanse komaf over het #MeToo schandaal. Maar tegelijkertijd hun kaken stevig op elkaar houden wanneer dezelfde schandalen zich voordoen in regimes als Marokko. Het kan namelijk niet zo zijn dat je de ene mensenrechtenschending in het ene land wel veroordeelt, maar in het andere land verzwijgt. Hier kan je al zien dat zo’n iemand dubbele moraal heeft en iemand met een dubbele moraal zal vroeg of laat door de mand vallen. Dit soort vrouwen zijn ook een belemmering voor onze emancipatie, door dit soort vrouwen blijven wij opbotsen tegen allerlei ongelijkheden.

De Riffijnse vrouw was altijd de draagster van de geschiedenis van haar volk. Vele gebeurtenissen ten tijde van de oorlog tussen Arif republiek en Spanje leven tot de dag van vandaag in de vorm van izran, traditionele gedichten gemaakt door vooral vrouwen. Het was dan ook vanzelfsprekend dat het eerste Nederlandstalige boek over de Riffijnse volksbeweging (Opstand in de Rif) het initiatief was van een Riffijnse vrouw uit Vlaanderen. Arif News heeft de schrijfster, Btisam Akarkach de volgende vragen gesteld:

Arif News: Hoe draagt de Riffijnse volksbeweging aan de emancipatie van de vrouw?
Btisam: Eerst en vooral is het al te merken aan de aanwezigheid van de vrouwen in de straatprotesten. Dit ondanks alle intimidatie en dreigementen die zijzelf en/of hun families te verduren krijgen van de lokale autoriteiten. Sedert de aanvang van de protesten zijn de Riffijnse vrouwen actieve deelnemers en zelfs trekkers van de protesten.

Arif News: De strijd van de vrouwen. Kunnen we spreken van een feministische beweging in de Riffijnse volksbeweging?
Btisam: De strijd die de vrouwen voeren is zeker niet louter een feministische strijd. Men strijdt voor sociale veranderingen en deze verandering garandeert vanzelfsprekend ook de toekenning van de vrouwenrechten. De strijd van de volksbeweging is zeer divers, naast rechten voor de vrouwen, eisen ze ook rechten voor de mannen in de samenleving. De volharding van deze vrouwen is zeer frappant. Het Marokkaanse regime heeft een lange en donkere geschiedenis van repressieve aanpak op mensen die op straat hun beklag doen. Ondanks dit gegeven weerhield het de Riffijnse vrouwen niet de strijd verder te zetten.
Karima Amhaouel, een van die vrouwen – die ten tijde van de arrestatie heeft moeten vluchten naar Europa, heeft aan den lijve ondervonden dat haar rol in de volksbeweging niet gewaardeerd wordt door het regime. In het recent verschenen boek ‘Opstand in de Rif’ getuigt ze dat de strijd van de volksbeweging tegen de onderdrukkers is, waar zowel mannen als vrouwen het slachtoffer van zijn. “Niet alleen vrouwen worden onderdrukt” aldus Karima (Dochters van de Rif, trekkers van de Hirak – hoofdstuk 4 in ‘Opstand in de Rif’)

Arif News: Heeft dit impact op de vrouwen in de diaspora?
Btisam: Jazeker. De solidariteitsacties met de volksbeweging namen sterk toe na de arrestaties van de kopstukken van de volksbeweging. Mensen, man en vrouw, waren verontwaardigd en tegelijk boos. Er moest ook vanuit de diaspora een signaal gegeven worden, een signaal naar het regime maar eveneens willen ze in hun nieuwe thuisbasis duidelijk maken dat ze de aanhoudende schending van de internationale mensenrechten, waar Marokko verschillende verdragen heeft mee ondertekend, niet dulden.
Het is opvallend hoeveel vrouwen de volksbeweging in de diaspora heeft gemobiliseerd. Het is ongezien in de 60 jaar van de migratiegeschiedenis van dit volk. Dat deze gemeenschap zich op een termijn van 2 jaar inmiddels met de politieke en sociale situatie van het land van herkomst bezighoudt. De kloof die er was tussen de verschillende generaties in Europa, en zelf binnen gezinnen is zeker verkleind. Vandaag de dag hebben zij een gedeelde interesse/ bezigheid. De Volksbeweging. Bovendien is zelfs de kloof tussen de diaspora in Europa en Riffijnen in Arif kleiner geworden. De volksbeweging heeft ze dichter bij elkaar gebracht dankzij de collectieve bezorgdheid om het land en de gedeelde taal.

ArifNews: Is het geweld van de Marokkaanse staat jegens de Riffijnse vrouwen losse incidenten of een structureel beleid met een bepaald doel?
Btisam: Geweld tegen vrouwen is in Marokko een veel voorkomend fenomeen. Zowat 73% van de vrouwen zou ooit te maken hebben gehad met geweld. Begin dit jaar is zelfs een wet goedgekeurd in het Marokkaanse parlement die geweld tegen vrouwen verbiedt. In de realiteit zie je niet veel verandering. Vrouwen in Al Hoceima die vandaag een vreedzame demonstratie bijwonen worden met geweld terug naar huis gestuurd door de autoriteiten, hun families krijgen dreigementen dat de vrouwen verkracht zullen worden eenmaal ze zich politiek engageren. Tijdens de protesten van de Volksbeweging hebben verschillende vrouwen geweld ondergaan. Kort na de succesvolle vrouwenmars in Alhoceima op de dag van de internationale vrouwendag (8 maart 2017) kregen vrouwen van verschillende imams (staatsimams) en zelfs vanuit ons land België, heel veel kritiek te verduren. De agressieve taal die gehanteerd werd had 1 duidelijk doel, namelijk de vrouwen angst inboezemen. Het tegendeel bleek waar te zijn, vrouwen bleven elkaar sensibiliseren, maar eveneens heeft de steun van de mannen in de regio een sterk signaal teruggegeven “Wij staan achter onze vrouwen”. Het is net deze solidariteit die alle geweld en dreigementen heeft overleefd.