Verslag boekpresentatie ‘Popular Hirak in The Rif’

Gisteren werd het boek Popular Hirak Rif gepresenteerd in Den Haag. Student Ayoub Essaɣuiar was aanwezig en schreef voor Arif News het volgende verslag:

Achtergrond

Gisteravond presenteerde burgerjournalist, fotograaf en activist Achraf Bellaali, in Den Haag met volle passie zijn nieuwe boek over de Riffijnse volksopstand zoals die heeft plaatsgevonden in Al Hoceima en Imzouren. Dit boek bevat grotendeels hoogwaardige foto’s, achtergrondinformatie over de eisen van de opstand, gedichten van politieke gevangenen en een lijst van 406 gearresteerde personen (er resteren er nog veel meer die onbekend zijn) en van sommigen de gekregen gevangenisstraffen en boetes.

De door Achraf vastgelegde volksopstand, ook wel Hirak (beweging) genoemd, is direct op gang gekomen na de moord van vishandelaar Mohsin Fikri als gevolg van de verplettering van zijn lichaam in een vuilniswagen op 28 oktober 2016. Volgens sommige ooggetuigen werd dit uitgevoerd op commando van een politieagent. De begrafenisceremonie van Mohsin Fikri heeft zoveel Riffijnen aangetrokken dat hij is gemarkeerd als de grootste in de gehele Riffijnse geschiedenis.
Op het moment dat Mohsin daar lag tussen de koude, stalen drukbalken van de vuilniswagen werd de dode Mohsin gefilmd en massaal live-gedeeld via Facebook. Deze beelden zorgden ervoor dat heel Marokko in rep en roer kwam te staan. Men zag de behandeling van Mohsin Fikri door de politiemacht in Al Hoceima als een zegel van de corrupte realiteit in Marokko en het begin van de collectieve erkenning van alle misstanden in het Rif gebied.

De volgende dag wist men het in de Rif. Het kon niet langer doorgaan op de manier dat het decennialang is gegaan, met alle economische, politieke en sociaal-culturele stagnerende gevolgen van dien. Het Riffijnse volk moest opstaan op een vredige manier en haar collectieve stem laten horen tegen corruptie en de achterstelling van de Rif. De geboorte van de opstand maar ook alle belangrijke tussenstappen is exact wat Achraf prachtig in beeld heeft kunnen brengen. Met zijn camera tussen de handen heeft hij de belangrijkste gebeurtenissen onvermoeibaar gevolgd. Soms van ver maar meestal adembenemend dichtbij. Hierbij heeft hij zichzelf vaak in gevaar gebracht omdat Marokko erg intimiderend en intolerant kan zijn tegenover inheemse burgerjournalisten die politiek getinte ontwikkelingen willen vastleggen. Vooral in de Rif is dit in hoge mate het geval. Zo vertelde Achraf dat hij vaak achtervolgd, bedreigd en geïntimideerd werd terwijl hij zijn werk probeerde te verrichten tijdens de historische gebeurtenissen van de Hirak. De intimidaties werden op een gegeven moment zo intens dat de burgerjournalist moest onderduiken en zijn werk in stilte moest voortzetten.

Het boek focust zich op de Hirak zoals die zich door Riffijnen in Al Hoceima en Imzouren heeft geuit en bestaat grotendeels uit hoogwaardig fotografisch materiaal dat chronologisch wordt weergegeven en met tweetalig onderschrift becommentarieerd. De foto’s dekken de gebeurtenissen vanaf de begrafenis van Mohsin Fikri, tot aan de arrestaties van de breinen achter de opstand en laten ook zien welk gezicht de solidariteit vanuit de Riffijnse diaspora gemeenschap heeft. Het boek is tweetalig geschreven in het Engels en Arabisch om groter bereik te bereiken zowel in en buiten de Rif. Het boek is gedrukt in Granada, Spanje.

De Hirak, chronologisch en kwalitatief vastgelegd

De Hirak niet de geschiedenis in laten gaan als alleen een verhaal zonder beeldmateriaal is wat de motivatie van Achraf Bellaali was voor de vastlegging van de vredige volksopstand in de Rif. Met zijn camera en onomstotelijke wil heeft hij de Hirak een gezicht geven dat zich kan vertonen aan eenieder die de opstand van dichtbij wil leren kennen. Dit is dan ook de kracht van een boek vol foto’s in plaats van een compleet tekstueel verhaal. Foto’s bekijken kan eenieder en erdoor geraakt worden is dan ook zeker te verwachten bij het bekijken van de foto’s. Achraf is erin geslaagd om alle emotionele piekmomenten vast te leggen hoe ze zich vertoonden. Elke bladzijde verrast en doet je even herdenken hoe levendig en divers het gezicht van de Hirak in werkelijkheid is met hoogwaardige foto’s die je chronologisch op meters afstand van alle gebeurtenissen brengen. Achraf heeft het ware gezicht van de Hirak rijkelijk kunnen vastleggen. Het gezicht van vreedzame solidariteit, internationale solidariteit, de handhaving van vreedzaamheid en legaliteit en de participatie van vrouwen en kinderen. Wat de Hirak ook op unieke wijze kenmerkt is betrokkenheid van jonge mannen en vrouwen bij de democratische activiteiten zoals bij het opstellen van het eisenpakket samen met Nasser Zafzafi en mede-activisten. Zo werden er bijeenkomsten gehouden waar iedereen mee kon debatteren en discussiëren over de toekomst van de Rif. Hier kwam dan ook het democratische karakter van de opstand mooi tot uiting.  De Hirak werd gedragen door alle Riffijnen.

 

Het patroon van historische vervaging is gebroken

Het werk van Achraf is belangrijk omdat het een voorbeeld is van hoe Riffijnen kunnen breken met het patroon van geschied vervaging en zelfs het slachtoffer zijn van geschiedvervalsing. Doordat Achraf Bellaali de Hirak in de Rif van 2016-2017 chronologisch heeft vastgelegd kun je er historisch niet meer omheen draaien. De Hirak gaat de geschiedenis in als de eerste opstand die met detail en dankzij Achraf ook met veel beeldmateriaal de archieven in zal gaan. Met al het verzamelde beeldmateriaal zal het nu moeilijk zijn om de geschiedenis van de Hirak van 2016-2017 te verduisteren zoals dat is gebeurd met voorgaande opstanden in de Rif als de beroemde opstand van 1958-59 en de broodrellen in 1984. Met dit boek is het patroon van historische vervaging gebroken en is een start gemaakt van accurate documentatie. Niet alleen in woord maar ook in beeld.