Desastre del Barranco del Lobo

Op 27 juli 1909 vond de slag ‘Aghzar n Ouchen’ (de rivier van de wolf) plaats. De Spanjaarden noemen het ‘Desastre del Barranco del Lobo’ (de ramp van de rivier van de wolf) omdat ze zware verliezen leden tegen de Riffijnse strijders onder leiding van Mohamed Amezian.

In juli 1909 kwamen de stamhoofden van de Iqer3iyen bijeen en besloten ze om weerstand te bieden tegen de Spaanse expansie vanuit het naburige Melilla. De Riffijnen verzochten de Spanjaarden om een dialoog om de expansie richting de Ikhsan-mijn te bespreken. Spanje nam de verzoeken niet serieus waarna de Riffijnen besloten kleinschalige aanvallen uit te voeren tegen de trainverbinding tussen Melilla en de Ikhsan-mijn.

Spanje reageerde met het sturen van legereenheden naar Melilla en de Spaanse pers begon een propaganda campagne tegen de ‘Moro’ (Moor).

Na het arriveren van de versterkingen leidde generaal Marina, luitenant-generaal en bevelhebber van het leger van Melilla, een aanval tegen de Riffijnen. De Spanjaarden wilden de Gourgou berg innemen maar kwamen niet verder dan Aghzar n Ouchen aan de voet van de berg.
De Riffijnse strijders schoten vanuit de berg met scherp op de Spanjaarden in de rivier. De verliezen stapelden zich snel op, de leider van de Spaanse eenheid in Aghzar n Ouchen generaal Guillermo Pintos Ledesma was een van de doden. Generaal Marina was gedwongen zelf de leiding te nemen over het leger en een terugtrekking naar Melilla te organiseren.

Volgens de historicus María Rosa de Madariaga kwamen 153 soldaten om (17 officieren en 136 troepen) en 599 raakten gewond (35 officieren en 564 troepen). Een Catalaans eenheid leed de meeste verliezen.

In Barcelona waren er al protesten tegen het oproepen van reservetroepen door Madrid. Deze ongeregelheden escaleerden na de nederlaag in Aghzar n Ouchen. De protesten in Catalonië mondden uit in bloedige confrontaties met het Spaanse leger en de Catalaanse arbeiders wisten voor even de macht te grijpen in Barcelona en in sommige Catalaanse steden werd de republiek uitgeroepen.

Madrid wist na enkele dagen de controle in Catalonië weer te herwinnen. Het kostte de Spaanse politie en leger 8 doden en 124 gewonden. In Catalonië zouden tussen 104 en 150 personen zijn omgekomen. De reactie van de Spaanse regering was niet alleen hard maar ook willekeurig. Meer dan 1700 individuen werden voor de militaire rechtbanken beschuldigd van “gewapende rebellie”. Vijf hiervan werden ter dood veroordeeld en geëxecuteerd.

De slag van Aghzar Ouchen verzwakte Spanje door het ontketenen van interne problemen, tegelijkertijd verstevigde het de positie van Mohamed Amezian als de leider van het Riffijns verzet. Het nieuws van de grote Riffijnse overwinning haalde ook andere stammen over om zich aan te sluiten bij het verzet tegen de Spaanse koloniale ambities in Arif.

Mohamed Amezian en zijn strijders voerden voor drie jaar lang verzet tegen de Spanjaarden. Op 14 mei 1912 was Mohamed Amezian en een klein aantal strijders onderweg naar Ait Sidel om te vergaderen met de lokale Riffijnen. Onderweg besloten ze te overnachten in een moskee in een plaats dat onder Spaanse invloed was. Lokale verraders hebben de Spanjaarden ingelicht over de aanwezigheid van Mohamed Amezian. Spanje greep de kans en viel de Riffijnse leider aan. Amezian en zijn strijders hebben zich verdedigd en gingen strijdend ten onder in de vroege ochtend van 15 mei 1912.

Een van de tactieken die de Riffijnen gebruikten in hun oorlog tegen Spanje in 1909 was het kleden van hun honden met een Abernous en Ta3mant (traditioneel Riffijnse kledij).

Vanuit de Spaanse stellingen leken de honden op kruipende strijders. Het leidde ertoe dat de Spanjaarden hun geweren en artillerie richtten op de honden. Terwijl de honden de aandacht van de Spanjaarden trokken, konden de Riffijnen met scherp schieten op de Spaanse soldaten of manoeuvreren rondom de Spaanse stelling zonder een makkelijk doelwit te worden voor de vijand.

Het was een briljant idee om de Riffijnen te helpen tegen de overmacht van de Spaanse vuurkracht.

De inzet van deze honden werd gezien door de beroemde hondentrainer majoor Edwin Richardson, die met een ambulancehond naar het front reisde. Wat hij zag, vertelde hij aan de kunstenaar van ILN, H. W. Koekkoek.

 

Aghzar n Ouchen begin vorige eeuw

Aghzar n Ouchen in het heden

Inzet van honden door de Riffijnen