Hoe diep is de relatie tussen PvdA-er Aboutaleb en de Marokkaanse ambassadeur?

Aboutaleb, de machtspoliticus en burgemeester van Rotterdam wil altijd en overal de eerste zijn. Dat zijn gedrag niet altijd voorbeeldig voor Nederland en de Nederlandse rechtsstaat is, staat allang vast. Aboutaleb wil zich graag voordoen als bruggenbouwer en verdediger van het vrije woord. Niks ervan is waar. Sterker, als het aan deze burgemeester ligt dan is elke vorm van demonstreren in de Maasstad niet welkom. Na zijn opmerkelijke bemoeienis met de Turken en de Koerden, wil hij nu de Riffijnen ook onderwerpen aan zijn regels.

Aboutaleb lijkt met zijn stevige taal richting de Riffijnen de Makhzen agenda te willen verdedigen. Onderstaand verhaal illustreert zijn handelen in dienst van Rabat.

Op zaterdag, 19 oktober 2019, plaatste restaurant Laila in Utrecht foto’s van een diner in Den Haag, waaraan (tenminste) 17 personen deelnamen, op de FB-pagina van het restaurant. De burgemeester van Rotterdam, Ahmed Aboutaleb, maakt onderdeel uit van dit dinergezelschap.

Ook aanwezig zijn o.a.: de Marokkaanse ambassadeur Abdelouaheb Bellouki, imam van de Blauwe Moskee Yassin Elforkani, comedian Najib Amhali, hoofdbrandwacht plus en adviseur brandveiligheid in Amsterdam Zouhair Jbyeh, oud-profvoetballer en columnist bij het Algemeen Dagblad Willem van Hanegem en de vader van Abdelhak Nouri.

Dit etentje roept ontzettend veel vragen op.

Vragen over de organisatie, de aard, de inhoud en het doel van deze bijeenkomst. Wie heeft het initiatief genomen en de uitnodigingen uit doen gaan? Wie heeft de rekening betaald? Is dit een zakelijk diner of privédiner of beide? In het eerste geval: welke zaken zijn hier besproken en is het college en de gemeenteraad daar vooraf en/of achteraf over geïnformeerd? Indien het een diner in de privésfeer betreft: hoe moeten wij de relatie van de burgemeester van Rotterdam met de aanwezige heren duiden? Zijn dit intieme vrienden, oppervlakkige vrienden of kennissen? Met andere woorden: hoe diepgaand zijn deze vriendschappen?

Vooral in het geval van de Marokkaanse ambassadeur Abdelouaheb Bellouki verdient deze vraag een eerlijk en volledig antwoord. Wat is de precieze aard van de relatie tussen Aboutaleb en Bellouki? De burgemeester vertegenwoordigt de Nederlandse staat en draagt als voorzitter van de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond en de Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH) een grote, bestuurlijke verantwoordelijkheid. De ambassadeur op zijn beurt vertegenwoordigt Marokko en de Marokkaanse staat in Nederland en dient, logischerwijze, het belang van de Marokkaanse staat.

Burgemeester Aboutaleb heeft eerder laten zien dat zijn politiek en moreel kompas hapert wanneer het over Marokko gaat. Hij was aanwezig op een filmfestival in Marokko, ondanks dat er zich op dat moment een diplomatieke rel afspeelde tussen Nederland en Marokko, minister Blok niet meer welkom was, omdat de directeur Abdeslam Boutayeb (op zijn minst een oude, goede bekende van Ahmed Aboutaleb) van het filmfestival besloten had om Nederland de ererol te ontnemen, maar de 40.000 euro subsidie van de Nederlandse ambassade in Marokko voor het filmfestival vanwege die ererol, wel te houden.

Na vragen uit de Rotterdamse gemeenteraad verklaarde Aboutaleb zich teruggetrokken te hebben als spreker (hij is al een aantal jaar erevoorzitter van het FICMEC festival in Nador), maar het festival als ‘privépersoon’ bezocht te hebben. Een opmerkelijke verklaring voor een Nederlandse burgemeester en bestuurder. Het getuigt op zijn minst van een gebrekkig bewustzijn van de integriteit- en gedragscodes waarvan Nederlandse bestuurders geacht worden die ten allen tijde na te leven bij het spreken en handelen in Nederland en in het buitenland.

Ongewenste buitenlandse inmenging door Turkije herkent burgemeester Aboutaleb wel als zodanig en steekt zijn afkeuring dan niet onder stoelen of banken. Waarom dan niet als het Marokko betreft?

 

Terug naar het diner in restaurant Laila in Den Haag. Het diner is zowel een veiligheidskwestie als een integriteitskwestie.

Veiligheid

In de ‘Brief ongewenste buitenlandse inmenging’ van 16 maart 2018 aan de Tweede Kamer (van Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, Ministerie van Justitie en Veiligheid), ondertekend door de ministers Grapperhaus en Ollongren, staat:

Ongewenste buitenlandse inmenging betreft namelijk doelbewuste, vaak stelselmatige en in vele gevallen heimelijke activiteiten van statelijke actoren (of actoren die aan statelijke actoren zijn te relateren) in Nederland of gericht op Nederlandse belangen, die door de nagestreefde doelen, de gebruikte middelen of ressorterende effecten het politieke en maatschappelijke systeem van Nederland kunnen ondergraven.

Het kabinet vindt dergelijke buitenlandse inmenging volstrekt onwenselijk, omdat statelijke actoren hiermee kunnen komen aan het fundament van de Nederlandse democratische rechtsorde en open samenleving: de integriteit van politieke en bestuurlijke besluitvorming, onafhankelijke rechtspraak, vrije en eerlijke verkiezingen en fundamentele vrijheden zoals persvrijheid en vrijheid van meningsuiting.

Daarnaast kan ongewenste buitenlandse inmenging leiden tot spanningen binnen en tussen bevolkingsgroepen in Nederland. Zoals aangegeven in de jaarverslagen van de AIVD, ontplooien statelijke actoren bijvoorbeeld activiteiten gericht op beïnvloeding of ondermijning van democratische processen in Nederland. Andere staten richten zich op hun diaspora in Nederland voor eigen binnenlandse politieke doeleinden, waarmee zij nationale spanningen kunnen exporteren naar Nederland, integratie negatief kunnen beïnvloeden en binding met Nederland kunnen belemmeren.’

Over buitenlandse beïnvloeding via de diaspora of gericht op de diaspora:

‘Het kabinet staat voor het beschermen van de rechten van iedereen in Nederland en dus ook voor Nederlanders met een migratieachtergrond. Dat betekent ook het beschermen tegen eventuele druk vanuit het land van herkomst. Mede door deze bescherming is er de ruimte voor gemeenschappen om zelf te werken aan hun weerbaarheid. Het kabinet versterkt dit waar nodig. Daarbij zet het kabinet in op het bevorderen van de binding van burgers met een migratieachtergrond met de Nederlandse samenleving o.a. door het bevorderen van positieve verbinding tussen burgers van verschillende etnische en culturele afkomst, het verminderen van discriminatie en het faciliteren van dialoog en ontmoeting. Een sterke binding met de Nederlandse samenleving maakt de ontvankelijkheid voor ongewenste buitenlandse inmenging kleiner.’

Over weerbaarheid van met name lokale politieke ambtsdragers:

‘Het vergroten van de weerbaarheid van – met name lokale – politieke ambtsdragers. Daarbij wordt ingezet op twee lijnen, te weten (1) het beschermen van politieke ambtsdragers (hierbij gaat het om het zorgdragen voor de veiligheid en integriteit van politieke ambtsdragers) en (2) het toerusten van politieke ambtsdragers (gericht op het versterken van de kennis, kunde en het handelingsvermogen van politieke ambtsdragers) om ondermijning van de democratische rechtsorde effectief tegen te kunnen gaan. Binnen het Netwerk Weerbaar Bestuur werkt het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties toe naar een verdere versterking van de weerbaarheid en veerkracht van politieke ambtsdragers waar het gaat om intimidatie, bedreiging en integriteitsvraagstukken in relatie tot ondermijning van de democratische rechtsorde. Daarnaast vergroten voorlichting, trainingen en oefeningen het bewustzijn binnen overheidsorganisaties en vitale sectoren van dreigingen en kwetsbaarheden.’

Dit is klare taal van het kabinet en daarmee van de Nederlandse overheid.

Naast de voor de hand liggende dienstbaarheid van de Marokkaanse ambassadeur aan de Marokkaanse staat, zijn er nog een aantal andere aanwezigen die zich al geruime tijd in de inner circles van de Marokkaanse staat begeven. De brief van de NCTV spreekt van ‘statelijke actoren of actoren die aan statelijke actoren zijn te relateren’.

Yassin Elforkani is onlangs (juli 2019) nog uitgenodigd op het troonfeest van de Marokkaanse koning Mohammed VI. Hij is op die uitnodiging ingegaan, maar heeft nergens (voor zover terug te vinden op sociale media en andere communicatiekanalen) gewag gemaakt van zijn aanwezigheid aldaar. Opzienwekkend voor een zeer publiek persoon die ophef en moeilijke onderwerpen doorgaans niet schuwt.

Elforkani is ook gast(spreker) geweest op evenementen van het CCME (de Marokkaanse Koninklijke Adviesraad voor Marokkanen in het buitenland). Hetzelfde CCME dat momenteel in Spanje verwikkeld is in een witwas- en spionageschandaal. En hetzelfde CCME dat in Nederland o.a. een religieuze organisatie, allerlei evenementen en boekuitgaven sponsort.

Zouhair Jbyeh, hoofdbrandwacht bij de Brandweer Amsterdam Amstelland, was ook uitgenodigd en aanwezig op het troonfeest in juli 2019 in Marokko. Jbyeh maakt bovendien deel uit van Moskee Alert die te pas maar vooral te onpas vertegenwoordigers van de Marokkaanse staat uitnodigen op bijeenkomsten die alleen Nederland en Nederlandse moslims aangaan. Ook op de brandweer iftar was in ieder geval de Marokkaanse consul-generaal Mohammed Moutaoukel en de Marokkaanse media aanwezig. Op zaterdag 19 oktober, bij Stichting Essaadaaka Community in Amsterdam Oost werd Zouhair Zbyeh, in aanwezigheid van diezelfde Mohammed Moutaoukel en zijn medewerkers, omringd door Marokkaanse vlaggen, ‘in het zonnetje’ gezet.

Najib Amhali heeft samen met Ahmed Larouz de Diwan Awards 2018 in Den Haag georganiseerd. Op een door Nederlandse integratiegelden gefinancierd evenement, viel de prominente aanwezigheid van de Marokkaanse staat en haar actoren op. De Marokkaanse ambassadeur en de Marokkaanse media waren aanwezig en staatsbedrijf Royal Air Maroc was sponsor. Onlangs kwam naar buiten wat er zich achter de schermen heeft afgespeeld aan onbehoorlijk bestuur rondom de Diwan Awards: vriendjespolitiek en schending van procedures rondom de beantwoording van raadsvragen en de fiattering van subsidies.

Men zou verwachten dat de gemeente Rotterdam elke associatie, laat staan (zakelijke-/privé-?) relatie met de organisatoren van de Diwan Awards zou vermijden na de Haagse affaire.

Integriteit

In de ‘Handreiking integriteit van politieke ambtsdragers bij gemeenten, provincies en waterschappen’ staat:

‘Van belangenverstrengeling is sprake als het publiek belang wordt vermengd met het persoonlijk belang van een politieke ambtsdrager of dat van derden. Hierdoor is een zuiver besluiten of handelen in het publiek belang niet langer gewaarborgd. Niet alleen feitelijke belangenverstrengeling, maar ook de schijn ervan moet worden vermeden.’

Burgemeester van Rotterdam, Ahmed Aboutaleb wekt door zijn aanwezigheid op dit etentje met genoemde personen op zijn minst de schijn van belangenverstrengeling, waarbij het belang van bovengenoemde derden vermengd wordt met het publiek belang. Rotterdamse en Nederlandse burgers hebben geen belang bij heimelijke zakelijke of privé relaties van politieke ambtsdragers met actoren die zich direct of indirect verbonden hebben aan een buitenlandse staat. Het gaat hier dus niet om een binding met het Marokkaanse volk of de Marokkaanse cultuur, maar uitdrukkelijk om een binding met de Marokkaanse staat.

Gezien de polarisatie in de Nederlandse samenleving is het toestaan van buitenlandse inmenging, die immers per definitie niets anders kan doen dan die verwijdering tussen Nederlandse burgers onderling vergroten, onverantwoord. Marokko ziet Marokkaanse Nederlanders immers als onderdanen. Zij mogen best integreren om op invloedrijke posities te belanden (daar heeft Marokko namelijk juist wat aan), maar ze worden als onderdaan geacht allereerst trouw te zijn aan de Marokkaanse koning. Binding aan Nederland en werkelijke integratie, dus niet alleen instrumentele integratie, wordt zo effectief  tegengewerkt.

Rotterdamse en Nederlandse burgers hebben belang bij transparantie. Openheid van zaken over bindingen met statelijke actoren vragen en geven, is noodzakelijk in een democratie om de (nationale) veiligheid en de integriteit van politieke ambtsdragers te kunnen bewaken.

Daarnaast spreekt de handreiking nog van ‘de vuistregels voor de acceptatie van uitnodigingen’:

  • De begrippen ‘geschenken’ en ‘diensten’ moeten ruim worden geïnterpreteerd. Ook uitnodigingen voor een diner, een excursie, werkbezoeken of een (gezamenlijk) bezoek aan een evenement kunnen eronder vallen.
  • Voorwaarde om op een uitnodiging voor bijvoorbeeld een excursie, werkbezoek of diner in te gaan, is dat deze functioneel is, sober en in het belang van de betreffende overheid. Bij de afweging is het van belang de context van de uitnodiging te kennen, zoals de vraag of er sprake is van een onderhandelingssituatie. Afweging van deze elementen kan ertoe leiden dat de gemeente, de provincie of het waterschap en, als het een fractielid betreft, de fractie, de reis- en verblijfkosten betaalt.
  • Meerdere personen of instanties waarmee het bestuursorgaan contacten onderhoudt, hebben een uitnodiging ontvangen.
  • Openheid (melding) en registratie zijn essentieel. Dit geldt temeer bij deelname aan excursies, (internationale) evenementen en buitenlandse reizen voor rekening van anderen dan gemeente, provincie of waterschap.

Het is volstrekt legitiem en bovendien bevorderlijk voor de openbaarheid van bestuur en daarmee voor het vertrouwen van de burger in de overheid om de vraag te stellen of burgemeester Aboutaleb deze vuistregels in acht genomen heeft.

Van Aboutaleb wordt als burgemeester immers verwacht dat hij de Gedragscode Rotterdamse Bestuurders 2016 eerbiedigt en zijn verantwoordelijkheid zoals beschreven in artikel 170, tweede lid van de Gemeentewet, ten allen tijde in acht neemt:

De burgemeester bevordert de bestuurlijke integriteit van de gemeente.’

 

Lees ook: Wie is de gastheer van Aboutaleb die Nederland heeft opgelicht voor 40.000 euro?