Hoe Marokko de Westelijke Sahara inzet voor nationalisme in de diaspora 

Gisteren was het 46 jaar geleden dat Hassan II Marokkanen had gemobiliseerd voor de Groene Mars. De gehouden mars in 1975 was bedoeld om Spanje, kolonisator van o.a. de Westelijke Sahara, onder druk te zetten. Bovendien moest de actie bijdragen aan binnenlandse eenheid en herstel van het gezag van Hassan II. Dit na twee staatsgrepen, die hij overleefde in 1971 en 1972.

Escalatie conflict na deal Trump

Naar aanleiding van deze nationale feestdag hield Mohamed VI gisteren een toespraak. Zijn speech valt dit jaar binnen een bijzonder explosieve context. Het afgelopen jaar kenmerkt zich door verschillende gebeurtenissen en ontwikkelingen rondom het Westelijke Sahara conflict. Sinds Trump’s deal waarbij Marokko Israël erkende in ruil voor 3 miljard dollar aan investeringen en Amerikaanse erkenning van de Marokkaanse soevereiniteit over de Westelijke Sahara, is Marokko in een ongekende euforische stemming.

Rabat grijpt sindsdien alles aan om de Amerikaanse steun voor de Marokkaanse claim over het gebied als wapenfeit meer kracht bij te zetten. De agressieve Marokkaanse diplomatie aangevoerd door Nasser Bourita, minister van Buitenlandse Zaken, leverde spanningen en conflicten met een aantal Europese landen zoals Spanje, Duitsland en de EU. Ook met het buurland Algerije dat de Polisario van oudsher militair en diplomatiek steunt, komt de al langer aanwezige spanning dichterbij een gewapend conflict.

Hoewel de toespraak van de Marokkaanse koning weinig nieuws bracht, is tussen de regels te lezen dat Rabat door wil gaan met zijn claim op de Westelijke Sahara koste wat kost. De erkenning van Washington, die eind oktober door Biden’s minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken, enigszins werd genuanceerd, werd door de Marokkaanse vorst stevig aangehaald.

Wat verder opvalt, is hoe Mohamed VI Europese landen en instituties aanvalt. Hij bekritiseerde hun onduidelijke en ambivalente houding met betrekking tot het Westelijke Sahara conflict en dreigde met tegenmaatregelen. Met name het Europese Hof van Justitie, dat recent korte metten had gemaakt met de huidige handelsakkoorden tussen Marokko en de EU moest het ontgelden. Rabat is bereid economische samenwerking met de EU op het spel te zetten zei de Marokkaanse monarch.

Diaspora steeds meer inzet van lobby

Een paar jaar geleden introduceerde Marokko het concept parallelle diplomatie als lobbystrategie om het buitenland verblijvende Marokkanen inzake de Westelijke Sahara te beïnvloeden.

Zij zouden de territoriale eenheid van Marokko uitdragen en verdedigen via ambassades en consulaten. Met verenigingen en invloedrijke personen zoals sporters, artiesten en politici met een Marokkaanse achtergrond moeten zij openlijk en ook heimelijk lobbyen richting Europese politici, bestuurders en andere stakeholders.

Daarnaast richt de Marokkaanse vertegenwoordiging zich ook op het creëren van bewustzijn en draagvlak onder nieuwe generaties met een Marokkaanse achtergrond. Rabat treedt hen – met grof geld- tegemoet als toekomstige ambassadeurs. Ook om die reden werd in Nederland een tak van deze parallelle diplomatie opgericht.

Export conflict en giftig nationalisme

Dat de Marokkaanse staat zich sterk maakt voor de eigen belangen buiten de eigen grenzen, hoeft op zich niet problematisch te zijn. En dat sommige leden van de diaspora zich verbonden voelen met de opinie van de Marokkaanse claim m.b.t. de Westelijke Sahara is ook begrijpelijk.

Het wordt echter problematisch wanneer Marokko de diaspora agressief oproept om zich af te zetten tegen regeringsbeleid van onder Europese landen en het negeren van VN afspraken. De Marokkaanse ambassade in Madrid verklaarde gisteren via Twitter: “het is een kans om het oprechte patriottisme, de diepe loyaliteit aan en de heilige waarden van de natie en de verdediging ervan in Spanje te benadrukken”.

Instituties infiltreren en politici en gezagdragers met een Marokkaanse achtergrond heimelijk benaderen, wordt vaker door Marokko gedaan. Dat wordt erkend door verschillende personen, die deel hebben genomen aan de uitzending van CCME via Awacer TV.

Daarmee wordt de democratische besluitvorming bedreigd. Dat zagen wij in de Franse gemeenteraad Ivry-sur-Seine (Val-de-Marne). Een vorm van politiële ondermijning kwam daar tot uitdrukking. Een unicum in Frankrijk. Tot slot worden imams en moskeeorganisaties zoals in de Al Kabir moskee in Amsterdam steeds meer het doelwit van propaganda en inmenging. In Andere Europese landen zoals Spanje, Italië en Frankrijk is de situaties nog erger. 

Over de beïnvloedingsactiviteiten hebben CCME en de universiteit van Rabat sinds vorig jaar samenwerking afgesproken. Met campagnes is sinds vrijdag daarmee een begin gemaakt. Vanuit Nederland was Kacem Achahboun, de Nederlandse vertegenwoordiger van Boussouf te gast in het CCME TV-kanaal. Daarin vertelde hij over zijn verrichtingen en toekomstige lobbyactiviteiten voor Rabat. Kacem moest erkennen dat zijn oogst mager was en dat zijn collega’s uit andere Europese landen verder zijn gekomen. Is niet verwonderlijk, Nederland heeft zich meer weerbaar opgesteld m.b.t. de lang arm van Rabat de laatste jaren. Maar stiekem gaan bepaalde organisaties achter de schermen door. Ook in Leiden, het Mekka van Rabat, dat zich bewust is van alertheid door Nederlandse autoriteiten.

Kortom, met het Marokkaanse nationalisme op religieus (zie foto onderaan), journalistiek en cultureel vlak via CCME en andere instanties en op politiek vlak via RNI van premier Aziz Akhannouch als grote geldschieter, wacht het naïeve Europa een bedreigende fase door een ‘bevriende’ autoritaire staat.