Opiniestuk: Marokko heeft echte zuurstof nodig en geen flessen!

De laatste dagen lezen wij dat sommige Marokkaanse Nederlanders in actie zijn gekomen om familieleden en bekenden aan een zuurstoffles te helpen. Er wordt vooral geld ingezameld voor vakantiegangers, die in Marokko in ademnood verkeren als gevolg van opgelopen COVID-19. Bepaalde regio’s zoals Arif, hebben te maken met een hoog aantal overlijdens. Een zuurstofapparaat van 5 liter, via de commercie, kost al gauw 1500 euro.

De betrokkenheid van de initiatiefnemers bij deze goedbedoelde acties is nobel en bewonderenswaardig. Ook begrijpelijk voor de getroffen families. Voor het redden van mensenlevens trek jij eenmaal alle registers open.

In de berichtgeving, ook door de NOS en in de reacties van Marokkaanse Nederlanders op deze ontwikkeling, worden geen kritische kanttekeningen geplaatst bij de achtergrond van de huidige toestand: de repressieve aanpak van de corona pandemie door het Marokkaanse regime, de uitholling van het allang failliete gezondheidszorgsysteem, het misbruik van medische hulpmiddelen door BV Marokko in handen van M6 en consorten en de hypocriete moraal van solidariteit in tijden van corona.

Riffijnse Volksbeweging en de roep om verbetering van gezondheidszorg

Een van de belangrijkste eisen van de protestbeweging in Arif is de verbetering van het gezondheidssysteem, dat voor iedereen toegankelijk en betaalbaar moet zijn. In andere delen van Marokko geldt dit evenzeer. Hoewel van overheidswege recent enkele initiatieven zijn getoond, merken burgers geen enkele verbetering. De kwaliteit van de gezondheidszorg gaat steeds meer achteruit.

De ervaringen van burgers staan in schril contrast met de gebezigde retoriek van de verantwoordelijke autoriteiten. Zelfs de koning haalde meermalen in zijn toespraken aan dat iedere burger recht heeft op fatsoenlijke zorg -ook hij en zijn gezin zouden ervan moeten genieten-. De Marokkaanse monarch vergat echter erbij te melden dat hij en de gehele Marokkaanse elite in de Franse ziekenhuizen worden behandeld en niet in eigen land.

Failliete gezondheidszorg

De gezondheidzorg was nooit een prioriteit van het Marokkaanse regime. De publieke gezondheidszorg werd decennialang door bezuinigingen getroffen. Deze maatregelen hebben ertoe geleid dat de zorg in ziekenhuizen -vooral in de steden- en EHBO-posten op het platteland meer op slachthuizen lijken dan voorzieningen waar zorg wordt verleend.

Om de gezondheidszorg te ‘verbeteren’ ging de Marokkaanse regering in 2015 over tot het privatiseren van deze sector. Daarmee werd de slechte staat van de publieke gezondheidszorg alleen maar verergerd. Een kleine groep gefortuneerden heeft de beschikking over goede zorg, die aan Westerse standaarden voldoet. Dit geluk is uiteraard niet besteed aan een overgrote meerderheid van de bevolking. Sterker, veel zieken worden nog zieker wanneer zij gebruik maken van een publiek ziekenhuis. 

Om het arme deel van de bevolking aan zorg te helpen, bedacht de Marokkaanse overheid de zogenaamde RAMED (Régime d’Assistance Médicale). In de praktijk werkt dit systeem juist in het nadeel van de armen. Het kost sowieso veel geld en tijd om een RAMED-kaart te bemachtigen. En wanneer een patiënt de RAMED-kaart bij een zorginstelling toont, is dit voor de ‘zorgmedewerkers’ een teken dat de patiënt niet in staat is hun diensten te zullen betalen. Het gevolg hiervan is dat de betreffende patiënt aan zijn/haar lot wordt overgelaten.

Een triest voorbeeld hiervan is de situatie van een zwangere vrouw, die in november 2019 naar het ziekenhuis in Sefrou voor de bevalling werd gebracht. Daar aangekomen werd zij geweigerd en ‘verwezen’ naar het Centre Hospitalier Universitaire Hassan II in Fes, dat 20 km verder ligt. Ook daar werd de vrouw niet geholpen. Uiteindelijk moest zij op straat voor de deur van het ziekenhuis in Fes bevallen. Dit voorbeeld is geen geïsoleerd geval, maar het illustreert de erbarmelijke staat van de Marokkaanse gezondheidszorg.

Nog meer corruptie en ongelijkheid door corona

Het voorval vond plaats voor de uitbraak van corona. Door de pandemie is het zorgsysteem alleen maar achteruitgegaan. Openbare ziekenhuizen raken overvol. Daarom kiezen veel mensen ervoor om hun door corona getroffen familieleden naar een particulier ziekenhuis te brengen. Uiteindelijk worden zij geconfronteerd met fikse rekeningen, zelfs in het geval wanneer het opgenomen familielid in het ziekenhuis komt te overlijden.

Ook weigeren veel ziekenhuizen stoffelijke overschotten vrij te geven als de rekening niet is betaald. Dit is extra pijnlijk, want Marokko kreeg miljoenen euro’s van de Europese Commissie in de strijd tegen de pandemie. Waaraan die miljoenen euro’s zijn besteed, is niet duidelijk. De aanpak van het virus door de Marokkaanse overheid laat in iedere geval zien hoe cynisch het regime te werk gaat.

Al vanaf het begin was duidelijk geworden dat de aanpak van corona vooral gericht was op het vullen van de zakken van de investeerders en niet ten dienst kwam aan de bevolking.

Recentelijk heeft het regime een tiendagen hotelquarantaine ingesteld voor reizigers uit landen van de zogenaamde B-lijst. Dit zijn landen die Rabat als risicolanden beschouwt. Iedereen die uit deze landen Marokko binnenkomt, moet 10 dagen verblijven in een aangewezen quarantainehotels. Er bleek dat deze hotels ook open waren voor alle andere bezoekers. Er was geen onderscheid en geen scheiding tussen hotelgasten of die in quarantaine moeten of niet.

Corona: geschenk uit de hemel voor nog meer repressie

Het cynisme van het regime blijkt ook uit het misbruik van pandemie voor het onderdrukken van burgers. Wat dat betreft staan alle seinen op rood in Marokko. Niet alleen op het gebied van de aanpak van corona. In toenemende mate wordt de bevolking geconfronteerd met repressie en onvrijheid. Marokko is namelijk een van de landen dat door VN-commissie voor de mensenrechten is genoemd in zijn rapportage over het misbruik van de pandemie bij het schenden van mensenrechten. In een klemmend klimaat van angst, intimidatie en vervolging hebben burgers geen ademruimte meer. Dat de Makhzen in coronatijden aan de teugels strakker trekt, valt ook niet uit de lucht. Kritische geluiden zoals journalisten en NGO’s worden steeds meer het doelwit van gerichte aanvallen.

Diaspora nog steeds melkkoe

Toen COVID-19 Marokko trof, lanceerde de koning meteen initiatieven om de pandemie het hoofd te bieden. De wereld-Marokkanen werden ook gevraagd financieel bij te dragen via een speciaal coronafonds. ‘Vrienden’ van de Marokkaanse ambassadeur zoals Najib Amhali en Abdelali Bentohami werden geactiveerd hun positie in te zetten voor inzamelacties. Hoeveel de bijdrage van Marokkaanse Nederlanders aan dit fonds was en welke concrete doelen dat heeft gediend, is niet bekend. Wel is bekend hoe ontevreden duizenden gestrande reizigers waren toen Marokko de grenzen abrupt sloot. Om het vertrouwen enigszins te herstellen, moest de koning aan te pas komen. Hij beval onder andere het staatsbedrijf Royal Air Maroc de tarieven te verlagen.

De zuurstofflessen campagne komt de machthebbers in Rabat ook goed uit. Zij zullen niet openlijk over deze inzamelingen-teken van eigen falen- via de eigen mediakanalen berichten. Corona of niet, de Makhzen is vooral gebaat bij het voortzetten van de emotionele en financiële uitbuiting van de diaspora.

Geschreven door: Anir Amaqrane